بسیاری از افرادی که به سمت استفاده از سیگارهای الکترونیکی، ویپ یا پادها میروند، تصور میکنند که گزینهای کاملاً بیخطر و جایگزینی سالم برای سیگارهای سنتی یافتهاند. اما حقیقت علمی که در سالهای اخیر آشکار شده، چیز دیگری است. دهان شما اولین عضوی است که در مواجهه مستقیم با دود و مواد شیمیایی استنشاقشده قرار میگیرد.
در این مقاله، بر اساس آخرین یافتههای بررسیشده در مقالات علمی معتبر بین سالهای 2016 تا 2023، اثرات پنهان ویپ بر دندانها، لثه، بزاق و مخاط دهان را بررسی میکنیم.
۱. افزایش شدید پوسیدگی و تغییر رنگ دندانها
شاید فکر کنید چون ویپ حاوی قطران (تار) سیگار معمولی نیست، دندانهای شما را خراب نمیکند. اما مواد اصلی تشکیلدهنده مایع ویپشامل گلیسرین گیاهی و طعمدهندهها هستند:
* این مواد چسبندگی باکتریها به سطح دندان را چند برابر میکنند و باعث تشکیل لایهای از میکروبها (بیوفیلم) روی دندان میشوند.
* آئروسل یا بخار ویپ، به طور مستقیم به رشد باکتری Streptococcus mutans عامل اصلی پوسیدگی دندان کمک میکند.
* طعمدهندههای شیرین ویپ سختی مینای دندان را کاهش داده و روند پوسیدگی را تسریع میکنند.
* مطالعات بالینی نشان میدهند تغییر رنگ دندانها و مواد ترمیمی دندانپزشکی در اثر استفاده از ویپ (به ویژه طعمهای نعناع و تنباکو) دستکمی از سیگار سنتی ندارد.
۲. خشکی دهان و نابودی سد دفاعی بزاق
بزاق دهان یک مایع حیاتی حاوی 99% آب و انواع آنزیمهای ضدباکتری و آنتیاکسیدان است که از دندانها و لثه محافظت میکند. مقدار pH طبیعی بزاق باید بین 6.2 تا 7.6 باشد.
ویپینگ این سد دفاعی را به چند روش تخریب میکند:
* کاهش جریان بزاق و ایجاد خشکی دهان مزمن.
* کاهش آنزیم لیزوزیم و ایمونوگلوبولین که وظیفه مبارزه با قارچها و باکتریها را دارند.
* افزایش میزان کلسیم بزاق که باعث سفت شدن پلاکهای دندانی و تبدیل آنها به جرمهای سخت روی دندان میشود.
۳. آسیب به لثهها و ابتلا به بیماریهای پریودنتال
نیکوتین موجود در ویپ باعث انقباض عروق خونی در لثهها میشود. این امر جریان خون و اکسیژنرسانی به بافت لثه را کاهش میدهد. در نتیجه:
* علامت هشداردهنده اولیه بیماری لثه (یعنی خونریزی هنگام مسواک زدن) در این افراد سرکوب میشود و بیمار متوجه تخریب لثههای خود نمیشود.
* کاربران ویپ به طور چشمگیری دچار تحلیل استخوان حامی دندان و از دست رفتن اتصال لثه به دندان میشوند.
۴. آشفتگی در میکروبیوم دهان (افزایش قارچها و باکتریهای مخرب)
بیش از 700 گونه باکتری به طور طبیعی در دهان زندگی میکنند. بخار سیگار الکترونیکی با ایجاد محیط اسیدی و کاهش اکسیژن، باکتریهای مفید دهان را نابود کرده و فضا را برای رشد پاتوژنهای خطرناکی مانند Porphyromonas gingivalis فراهم میکند.
علاوه بر این، تغییر اسیدیته دهان شرایط را برای رشد قارچ کاندیدا و ایجاد برفکهای دهانی مقاوم به درمان بسیار مهیا میسازد.
۵. خطر ضایعات مخاطی و سرطان دهان
بسیاری از کاربران ویپ از عوارضی چون استوماتیت نیکوتینی، پیگمانتاسیون (تیره شدن) مخاط دهان و زبان مویی رنج میبرند. اما موضوع نگرانکنندهتر، سرطان دهان است.
فرمالدئید و فلزات سنگین موجود در بخار داغ ویپ اثرات تخریبی شدیدی روی سلولهای دهان دارند. در مطالعات اخیر، مواردی از ابتلای کاربران به سرطان سلول سنگفرشی زبان و لب پس از مصرف طولانیمدت (حدود 13 سال) ثبت شده است؛ بیمارانی که کاملاً جوان بوده و هیچ سابقه مصرف سیگار سنتی یا الکل نداشتهاند.
توصیه دندانپزشکی دکتر نیلوفر چرخند
اگر برای ترک سیگار به ویپ روی آوردهاید یا به طور تفننی از آن استفاده میکنید، باید بدانید که سلامت دهان شما در معرض تهدید جدی قرار دارد.
برای پیشگیری از پوسیدگیهای وسیع، بیماریهای پنهان لثه و بررسی سلامت مخاط دهان در اثر استفاده از سیگارهای الکترونیکی، توصیه میشود برنامههای منظم جرمگیری و چکآپهای دندانپزشکی را جدی بگیرید.
جهت تعیین وقت معاینه و ارزیابی سلامت دهان و دندان خود، میتوانید با مطب دکتر نیلوفر چرخند تماس حاصل فرمایید.
